Het idee achter de film <Elizabeth I> was een combinatie van een historische film met een conspiracy theory : intrige psychologie. De filmmakers richtten hun aandacht op de complotten rond de jonge Elizabeth, pas op de troon. Iedereen weet dat ze 't op een schitterende wijze overleeft, maar hoe deed ze dat? De achtergrond van haar regeerperiode is de renaissance : er werd veel gelezen in het filosofische werk van Aristoteles, die vond dat vrouwen evenveel ziel hadden als een worm en in het werk van vroege kerkvaders, die van mening waren dat de vrouw de schuld van de erfzonde was... Kon een koningin dan onafhankelijk regeren, als de "gezalfde gods" ? Elizabeths antwoord is het uitvinden van "The virgin-queen" : een semi-goddelijk, ongenaakbaar wezen dat door haar onderdanen aanbeden wordt. De prijs van deze uitvinding is dat ze haar menselijke/vrouwelijke impulsen moet opgeven. Voeg bij deze intriges een schitterende uitvoering (fantastische kostuums, verfrissend nieuwe decors, adembenemende acteurs, een regie gebaseerd op historische schilderijen in compositie van de shots en in lichtvoering, een sluipende camera als een spion of huurmoordenaar en een spannende soundtrack) en het is geen wonder dat <Elizabeth I> onvergetelijk werd. Voor <Elizabeth : golden age> kozen de filmmakers een gelijkaardig perspectief : in plaats van een geacteerde documentaire leveren ze ons opnieuw een intrige in combinatie met een psychologisch portret van de invloed van macht. ***SPOILERS AHEAD*** De intrige is sluw in beeld gebracht : Filips van Spanje wil Engeland veroveren. In onze tijd zijn een paar rapporten dat er misschien mogelijkserwijs massavernietigingswapens zouden kunnen gemaakt worden in de verre toekomst, maar Filips wil toch liever een onomstreden reden. Daarom werkt hij dit plan uit : een aanslag op Elizabeth, in naam van Mary Queen of Scots. Mary is namelijk al lang een politieke en religieuze bedreiging voor Elizabeth en daarom ook Elizabeths gevangene. Voor Mary is Elizabeths dood de gouden kans waar ze op wacht. Ze stemt dus enthousiast in met het plan (goed gedaan Samantha Morton). Filips wil echter meer : geen vrouw meer op de engelse troon en al helemaal geen die hij niet kan bevelen. Het pistool waarmee de aanslag gepleegd wordt, is niet geladen : Elizabeth wordt niet vermoord, maar heeft nu wel een duidelijke reden om Mary te veroordelen en terecht te stellen. Walsingham is op de hoogte van haar betrokkenheid bij 't complot. Filips kan de rest van de wereld (en zichzelf) nu bewijzen dat Elizabeth een monster is : protestants EN pleger van majesteitsschennis (in die tijd geloofden ze nog min of meer dat God zelf de orde van de maatschappij bedacht had - koningen bovenaan en lijfeigenen onderaan enz... die orde veranderen stond gelijk aan 't goddelijjk plan voor het hele universum zelf bedreigen). Mary is dood, en vormt een mooie mascotte voor een veroveringsoorlog. De armada vaart uit en Filips is klaar voor de glorie van de Heer. Daarnaast is er ook een persoonlijk/psychologisch luik aan de film : Elizabeth heeft kunnen vaststellen dat de truuk met het imago van Virgin queen heel goed werkt. Alle soorten prinsen willen haar huwen, waardoor niemand haar kan aanvallen : straks is ze misschien hun schoondochter/zuster/moeder... Ze merkt echter dat de macht soms zwaar weegt. Er zijn zoveel dingen waar ze naar verlangt, maar die ze nooit kan krijgen : haar hofdame Abbie Cornish krijgt de echtgenoot en het kind, Elizabeth twijfelt of iemand ooit van haar houdt om wie ze is i.p.v. wat ze is, Clive Owen bezingt de vrijheid om te reizen die zijn koningin nooit zal hebben, Geoffrey Rush bewijst dat hij heel trouw is aan de troon, maar toch menselijk genoeg is om geheimen te bewaren, zijn er dan nog andere dingen die ze niet weet, komen de prinsen die rond haar zwermen voor haar of voor haar troon... Deze beide luiken (vrouw versus koningin) staan in <Elizabeth : golden age> verder van mekaar af dan in <Elizabeth I>, wat voor sommige toeschouwers misschien een verwarrende indruk maakt. M.i. zijn beide films even doordacht, maar lijkt <Elizabeth I> meer op <the usual suspects> : aan het einde is de puzzel opgelost. <Elizabeth : golden age> heeft daarentegen meer was van <Memento> of <L.A. Confidental> : achteraf moet je zelf ook nog even doorpuzzelen. Voeg bij deze plot een schitterende uitvoering (fantastische kostuums, statige decors, adembenemende acteurs, een regie gebaseerd op historische schilderijen in compositie van de shots en in lichtvoering, een zwevende camera als een speelbal van het lot en een spannende soundtrack met een clevere recyclage van stukjes uit de vorige soundtrack) en het is geen wonder dat <Elizabeth : the golden age> hoge ogen gooit.