Mean Streets, Taxi Driver, Raging Bull, After Hours, The Color of Money, Good Fellas - hebt u nog even? - Cape Fear, Casino, Gangs of New York, The Departed, Shutter Island. Jawel, allemaal van de hand van Martin Scorsese, klein van gestalte - Marty meet 1.55m - maar misschien wel de grootste aller regisseurs. Met Hugo zet hij die status nog kracht bij. Om ons en passant - genieën kunnen alles - op het verkeerde been te zetten. Want in Hugo géén gangsters die je in een leeg café afmaken met de blote vuist, géén boksers die zijn tegenstanders tot bloedens toe tegen het canvas meppen en géén taxichauffeurs die uit pure verveling in het rond schieten. Hugo is integendeel een familiefilm, in 3D dan nog, over een weesjongen die anno 1931 in het Parijse station Montparnasse woont en de 'automaton', een mechanische pop, van zijn overleden vader wil repareren (leuk, de robotpop heeft verdàcht veel weg van een Oscar-beeldje, de prijs die Scorsese als regisseur - schande oh schande - slechts één keer in de lucht mocht steken). Om te overleven, steelt Hugo melk en croissants van het stationskraampje wat hem de woede, alsook de dobberman van de schlemielige stationschef (Sasha Baron Cohen) op de hals haalt. Rennend doorheen het station stuit Hugo op filmpionier en speelgoedwinkeluitbater Georges Méliès (Ben Kingsley). Tussen de twee ontstaat een vriendschap die ontroert tot op het bot (zegt de verbitterde Méliès: My life has taught me one lesson: Happy endings only happen in the movies." Waarop Hugo: "The story's not over yet."). Eens ons traantje weggepinkt, hadden we pas echt oog voor al die pure filmmagie die Scorsese op z'n 70ste nog altijd op het scherm weet te toveren. Alleen al die trein die spoorloos doorheen het station dendert, was een film op zich waard. Had overigens gekund. Want de scène is een expliciete verwijzing naar de allereerste film die de gebroeders Lumière in 1895 ooit vertoonden voor een publiek. En zo is Hugo Marty's hommage aan datgene wat hem het dierbaarst is: film, die machtige kunstvorm die zoals Hugo's vader het zegt 'de kracht heeft om dromen te vangen'. Een premisse die Scorsese, vooral in het tweede helft van de film, helemaal waarmaakt. Niet alleen door wonderwel gebruik te maken van 3D -bij Scorsese wérkt zowaar deze vermaledijde techniek - maar ook door een Making of van Georges Méliès' meesterwerkje 'Voyage dans la Lune' in de film te sluizen. Na grote successen zou Méliès uiteindelijk in een zwart gat belanden. "Van zijn filmrollen werden schoenhakken gemaakt", vertelt de voice-over met - meenden we te horen - enig verwijt in de stem. Of was het jaloezie? Misschien was 't Marty wel om die schoenhakken te doen.

Bij het bekijken van "Hugo" had ik een dubbel gevoel. De film moest volgens mij een soort sprookje zijn en ademt ook zo'n sfeer uit. Dus op dat vlak zit "Hugo" goed. Het verhaal vond ik daarentegen niet zo pakkend als bv. in andere fantasy-of sprookjesfilms en het tempo lag bij momenten idd ook traag... Maar puur cinematografisch gezien is dit wel een mooie prent.. Het boek heb ik echter niet gelezen, dus ik kan niet zeggen of de verfilming al dan niet geslaagd is.

Hoe ouder hij wordt, hoe slechter zijn films worden en hoe langer ze allemaal duren. Ik vond het traag (van het slechte soort) - zeker het eerste uur - en soms ronduit saai. De beelden zijn mooi, ok, maar het verhaal is zéér karig en het duurt allemaal veel te lang voor ze bij Meliès uitkomen. Dit is nog altijd de vakman aan het werk, maar de bevlieging van de jaren '70 is al jaren zoek. Het straffe is, dat Scorsese het nog zelf toegeeft ook, in interviews: "Mijn tijd is voorbij. De jonge gasten - Paul Thomas Anderson, Darren Aronofsky etc - moeten het nu maar overnemen." Ik zie een parallel met Bertolucci. Als je wat die nu maakt, vergelijkt met zijn vroeger werk, tja... (zie ook: Wim Wenders, Coppola en helaas nog een pak anderen). Ik vond Gangs of New York overigens zwak en rommelig (en ook véél te lang) en The Departed bij vlagen compleet ongeloofwaardig en warrig. Taxi Driver, Raging Bull, Goodfellas, Casino en Mean Streets daarentegen kan ik blijven bekijken - zeker die eerste 3. Om nog maar te zwijgen over 'The Big Shave', maar dat is al wel heel lang geleden.

Wie zegt dat Marty geen goeie films meer gemaakt heeft sinds "Gangs of New York", moet dringend The Departed bekijken of herbekijken. Of anders naar Hugo gaan, want dit is één van Scorcese's sterkste films. Voor één keer heeft hij geen nood aan gevloek, geweld, naakt of shockerende effecten, maar brengt hij een prachtig boek in schitterende 3D tot leven. Eigenlijk doet hij met "Hugo" net hetzelfde als wat Georges Méliès deed meer dan 100 jaar geleden. Ook Méliès zijn films werden "oppervlakkig" genoemd of "zonder ziel", terwijl de geschiedenis ons aangetoond heeft dat dit helemaal niet waar is. "Hugo" is de eerste echte familiefilm (we kunnen over 'Kundun' discussiëren) en hij werkt op dat vlak uitstekend. Onze kinderen vonden het een schitterende namiddag uit, en ze vinden in de film de liefde voor de cinema terug die wij (de ouders) hen proberen bij te brengen. De laatste 30 minuten brengen dezelfde boodschap als de laatste 5 minuten van Cinema Paradiso, maar op een volledig andere manier: felle kleuren, veel bombast....het zoals de films van Georges Méliès zoals zo pakkend wordt aangetoond in "Hugo". Als je niet van cinema houdt, zal je niet van Hugo houden.

Scorcese's topjaren liggen toch al een hele tijd achter ons (de laatste echt goeie film van Marty was "Gangs of New York") en het is dan ook niet verwonderlijk dat de grootmeester zich liet verleiden tot een 3d-avontuur, dat het op de kop toe ook nog eens de verfilming van een jeugdboek geworden is, wekte alvast meer verbazing. "Hugo" ziet er alvast beeldig uit, mooie decors en kostuums, knappe fotografie en een fraaie belichting. Ook de acteurs weten je met subtiele vertolkingen (en van Kingsley of Cohen mag je al eens wat anders verwachten...)af en toe in te pakken. Edoch is dit een behoorlijke teleurstelling: het tempo ligt vooral in de eerste helft onthutsend laag, wie het -machtige- boek kent, zal niet verwonderd zijn dat de dialogen weliswaar knappe woordkeuzes bevatten, maar voor een langspeelfilm wat aan de karige kant zijn en ook Scorcese kan zijn film geen noemenswaardige 3D meerwaarde geven.